Skip to content

Andere theorieën

Oorsprong van de familienaam

Tijdens de zoektocht naar de kussendrager passeerden meerdere mogelijkheden de revue. Eén voor één vielen ze door gebrek aan aanknopingspunten af, totdat de kussendrager bij de burgerschutterij werd ontdekt.

Overwogen theorieën

  • Een lakei die de heer of vrouw des huizes op een kussentje attributen overhandigde.
  • Iemand die zorgde voor de kussentjes op de kerkbanken.
  • Iemand die zijn brood in de haven verdiende door met een stootkussen schepen helpen af te meren zonder averij op te lopen.
  • Een vakman die de spanten van schepen in aanbouw voorzag van kussens om ze te richten en vast te zetten.
  • Iemand die bij begrafenissen en bij muziekkorpsen meeliep en een kussen droeg waarop de onderscheidingen van de overledene of het muziekkorps waren gespeld. Ook tegenwoordig gebeurt dit nog wel.

Theorieën van anderen

Laat de echte kussendrager opstaan….

Met uitzondering van de kussendrager bij de burgerschutterij toonde geen van de overwogen mogelijkheden een verband met de familienaam. De schutterij-kussendrager is daarentegen duidelijk gedocumenteerd. Het staat bovendien vast dat enkele kussendragers de naam Kussendrager aannamen. Conclusie:

De familie Kussendrager ontleent haar naam aan de kussendrager bij de Harlinger burgerschutterij.

Kussendrager is een beroepsnaam te vergelijken met namen als Smit, Molenaar, Bakker of Timmerman.

Foutje….

kussen-transparant-met_sleutels-smallHet reglement van 1785 was het eerst gevonden bewijs van het bestaan van de kussendrager. Hierin wordt beschreven dat de kussendrager ‘s morgens na het openen van de stadspoorten de stadssleutels naar de burgemeester bracht. Elders gevonden afbeeldingen met stadssleutels sloten niet uit dat de sleutels op een kussen werden overhandigd en de kussendrager daar zijn naam aan ontleende. Een bewijs voor het gebruik van het kussen ontbrak echter. Deze site vermeldde daarom enkele jaren ten onrechte dat de naam ontleend was aan sleutels op een kussen.

Hoofd-, zit- of schietkussens?

Bij de zoektocht om wat voor kussen het ging passeerden enkele theorieen de revue. Zo hadden officieren hun eigen zitkussens. De concierge van het stadhuis in Leiden kreeg bijvoorbeeld 5 gulden per jaar van iedere officier om te zorgen dat zijn kussen op de juiste plaats lag als er een vergadering was. Het zo dus ook om zitkussens kunnen gaan. Of waren het misschien schietkussens? Met zo’n kussen onder de knie kon een schutter vanuit een stabiele positie geknield schieten. Deze kussens waren klein, gemaakt van leer en gevuld met zand. Bij schietwedstrijden met klein kaliber geschut, worden ze ook nu nog wel gebruikt.