Skip to content

Schuttersdoel aan de Noorderhaven

Het schuttersdoel. was de centrale plaats voor de schutters.

Op een schilderij van N. Baur uit 1788 is op de voorgevel van een gebouw aan de Noorderhaven (naast het raadhuis, hoek Raadhuissteeg) een bord met het opschrift Schuttersdoel te zien. Dit zou dus het in de 18e eeuwse reglementen regelmatig aangehaalde “Adelborst logement” geweest kunnen zijn. Uit onroerend goed gegevens blijkt echter dat het pand altijd in particuliere handen geweest is. Van zeker 1754 tot vermoedelijk 1841 was er een herberg gevestigd (Herberg Benthem) dus ook in 1788, toen Baur zijn schilderij maakte. Het was niet ongebruikelijk dat het dranklokaal in een schuttersdoel verpacht werd, zodat er altijd een kastelein aanwezig was. Het dranklokaal was in die gevallen ook voor publiek toegankelijk. Wellicht was het omgekeerde ook mogelijk, dat een publiek dranklokaal ook als ‘verenigingsruimte’ voor de schutters fungeerde. Waarom op de voorgevel dan het woord ‘Schuttersdoel’ en niet ‘Herberg Benthem’  prijkt is onduidelijk.  Aanvullend op de accomodaties in het logement zal de Schutterszaal (de Adelborstkamer) in het Raadhuis gevestigd moeten zijn geweest. Hier moeten de Schutters niet alleen vergaderd, maar ook hebben overnacht. Dit moet dus ook de plek geweest zijn waar de kussendrager de kussens van de schuters, de adelborsten naar toe bracht.

schuttershuis_3
Wintergezicht op Noorderhaven, F.J. de Haas, ca 1785 (particulier bezit). Op de uitvergroting hieronder is op de gevel is ‘Schuttersdoel’ te lezen